Yunanca auto- ve phagein kelimelerinden köken alıyor otofaji ifadesi, kendini yeme anlamında. Fonksiyonunu yitirmiş veya gereksiz hücresel yapıları parçalarına ayırarak ortadan kaldıran ve bunların yapıtaşlarını yeniden hücrenin kullanımına sokan doğal bir mekanizma. Bir anlamda hücrenin ev temizliği yani. Mekanizmanın, açlığa cevap olarak hayatta kalabilmek için hücrenin bazı yapılarını 'yemesi' şeklinde ortaya çıktığı, bu evrimsel uyum sürecinin zamanla infeksiyonlara ve kanser gibi bazı hastalıklara karşı hücrelerin asli korunma yollarından birine dönüştüğü düşünülüyor. Otofaji özellikle nöronlar gibi uzun zaman yaşayan hücreler için önemli. Bu mekanizmadaki bozuklukların Alzheimer, Parkinson ve diğer nörodejeneratif hastalıkların gelişiminde rolü olması olası.
Otofaji konusunda 1950'li yıllarda ilk araştırmaları yapan ve terimin isim babası olan Belçikalı bilim adamı Christian De Duve de 1974 yılında Nobel'i kazanmıştı. 1990'lı yıllara kadar unutulan otofaji konusu özellikle Ohsumi'nin çalışmaları ile yeniden bilim dünyasının gündemine geldi ve mayalar üzerinde yapılan çalışmalarla otofaji ile ilişkili genlerin tespit edilmesi konuya ivme kazandırdı.
1945 doğumlu olan Yoshinori Ohsumi 2014'teki emekliliğinden sonra da Tokyo Teknoloji Enstitüsü'nde ders vermeye devam ediyor.
No comments:
Post a Comment